Wszyscy, którzy pamiętają domowe świniobicie w dawnych czasach, na pewno wiedzą, czym jest kaszanka.
Wtedy właśnie była dostępna świeża krew wieprzowa i podroby, z których – w połączeniu z kaszą (jęczmienną albo gryczaną) – tradycyjnie wyrabiało się ten wyjątkowy wyrób.
I właśnie ten sentyment do lat młodzieńczych sprawia, że w Polsce tak kochamy kaszankę.
Jest jeszcze jeden powód, dla którego kaszanka tak dobrze zakorzeniła się w naszej kulturze. Obok kiełbasy i marynowanej karkówki to jeden z najpopularniejszych produktów przygotowywanych podczas spotkań przy grillu.
Z czego robi się kaszankę?
Jak wspomniano we wstępie – głównym składnikiem jest krew i kasza. W zależności od regionu używa się innego gatunku kaszy:
Kasza jęczmienna (pęczak lub wiejska)
To w Polsce najpopularniejsza baza kaszanki, szczególnie w centralnej Polsce (Mazowsze, Łódzkie) oraz w części Małopolski. Również na Podkarpaciu kasza jęczmienna jest najbardziej popularna.
Kasza gryczana
Często spotykana na Podlasiu, Lubelszczyźnie i we wschodnich regionach kraju. W porównaniu do kaszy jęczmiennej ma wyrazisty smak i świetnie chłonie przyprawy oraz aromat krwi.
Regionalne nazwy kaszanki
Nazewnictwo tego wyrobu również ukształtowało się regionalnie. Chyba najbardziej rozpowszechnioną nazwą jest śląska wersja krupniok. Rozmawiając ze Ślązakami, gdy pada słowo „krupniok”, od razu wiadomo, o co chodzi – to kaszanka w formie kiełbaski, idealna na grilla.
Na Podlasiu natomiast popularna jest kiszka ziemniaczana. Ten wyrób jest podobny do tradycyjnej kaszanki, jednak farsz zawiera ziemniaki zamiast kaszy, a czasem z dodatkiem kaszy gryczanej.
Kaszanka w świecie
Mało kto wie, że kaszanka nie jest popularna tylko w Polsce. Znajdziemy ją w wielu częściach Europy i świata:
- Niemcy – Blutwurst, podawana zarówno na zimno, jak i smażona, czasem w zupach.
- Czechy i Słowacja – jelito lub jaternice, zbliżone do polskiej kaszanki.
- Węgry – véres hurka, zwykle z ryżem zamiast kaszy.
- Francja – boudin noir, często z jabłkami lub puree ziemniaczanym.
- Hiszpania – morcilla, np. morcilla de Burgos (z ryżem i cebulą).
- Wielka Brytania i Irlandia – black pudding, element śniadania angielskiego/irlandzkiego.
- Skandynawia – szwedzka blodpudding czy fińska verimakkara.
- Kanada (Quebec) – boudin pochodzenia francuskiego.
- Ameryka Łacińska – np. Argentyna, Kolumbia, Chile (morcilla), zwykle grillowana.
Hiszpańska inspiracja
Na szczególną uwagę zasługuje kaszanka w stylu hiszpańskim. Mieliśmy okazję spróbować jej w tradycyjnej restauracji – podawana była na tostach z kozim serem i karmelizowaną cebulą. Jak mawiała nasza ciocia: „niebo w gębie”! Przepis znajdziesz poniżej.
Ciekawostki o kaszance
- W Polsce kaszanka najczęściej jest grillowana latem, ale zimą świetnie smakuje smażona lub zapiekana.
- W niektórych regionach dodaje się do niej zioła leśne, np. tymianek lub jałowiec.
- Wersja hiszpańska często zawiera ryż zamiast kaszy – dzięki temu jest delikatniejsza w konsystencji.
Jak przyrządzić kaszankę?
Poniżej znajdziesz trzy sprawdzone sposoby podania kaszanki – dwa w polskim stylu i jeden hiszpański.
1. Kaszanka z patelni z cebulką i jabłkiem (polska klasyka)
- 2 kaszanki
- 2 średnie cebule
- 1 jabłko (kwaśne, np. szara reneta)
- 1 łyżka smalcu lub masła klarowanego
- sól, pieprz, majeranek
- Cebulę pokrój w półplasterki, jabłko w cienkie cząstki.
- Na patelni rozgrzej smalec, podsmaż cebulę aż się zeszkli.
- Dodaj jabłko, smaż jeszcze 2–3 minuty.
- Kaszankę pokrój w grube plastry lub zdejmij osłonkę i podsmaż masę z obu stron.
- Posyp majerankiem, dopraw solą i pieprzem, podawaj z chlebem lub ziemniakami.
2. Kaszanka zapiekana w piekarniku z boczkiem i kiszonym ogórkiem
- 3 kaszanki
- 6 cienkich plastrów boczku wędzonego
- 1 duży kiszony ogórek
- 1 cebula
- 1 łyżeczka majeranku
- pieprz czarny
- Kaszanki owiń boczkiem.
- Cebulę pokrój w piórka, ogórka w cienkie plastry.
- W naczyniu żaroodpornym ułóż kaszanki, cebulę i ogórki.
- Posyp majerankiem i pieprzem.
- Piecz w 180°C przez ok. 25 minut, aż boczek będzie chrupiący.
3. Hiszpańska morcilla z kozim serem i karmelizowaną cebulą
- 2 kaszanki typu morcilla lub polskie
- 100 g koziego sera (np. chèvre)
- 2 duże cebule
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- 1 łyżeczka cukru brązowego
- 50 ml czerwonego wina lub sherry
- sól, pieprz
- Cebule pokrój w cienkie piórka, smaż na oliwie na małym ogniu.
- Po 10 minutach dodaj cukier i wino, duś kolejne 10–15 minut.
- Kaszankę pokrój w grube plastry, podsmaż na patelni.
- Na każdy plaster połóż karmelizowaną cebulę i plasterek sera.
- Krótko zapiecz w piekarniku (2–3 minuty).
- Podawaj z bagietką i kieliszkiem czerwonego wina.
Podsumowanie
Kaszanka to produkt o bogatej historii, wielu regionalnych odmianach i nieograniczonych możliwościach podania. Bez względu na to, czy wybierzesz klasyczną polską wersję, czy hiszpańską morcillę z kozim serem – zawsze możesz liczyć na wyjątkowy smak i aromat.
Jeśli masz ochotę na naprawdę dobrą kaszankę, sprawdź nasze produkty:
Smacznego – i daj znać, jak Ty lubisz przyrządzać kaszankę!
